Tüp Bebek (IVF) Sözlüğü

Yumurta ve spermin laboratuvar ortamında döllenip embriyonun rahime transfer edildiği üreme tedavisi yöntemi.

IVF, kontrollü yumurtalık stimülasyonu, yumurta toplama (OPU), laboratuvar döllenmesi, embriyo kültürü ve transfer aşamalarından oluşur. Türkiye'de yasal olarak yalnızca evli çiftlere uygulanır.

Tek bir spermin doğrudan yumurta hücresinin içine mikropipet ile enjekte edildiği döllenme tekniği.

Erkek faktörü, düşük sperm sayısı, hareketsizlik veya önceki başarısız IVF döllenmesinde tercih edilir. Klasik IVF'e göre döllenme oranı genelde daha yüksektir.

Yıkanmış ve konsantre edilmiş spermin ovulasyon zamanı rahim içine yerleştirildiği yardımcı üreme yöntemi.

Açıklanamayan infertilite, hafif erkek faktörü ve servikal faktörlerde ilk basamak olarak kullanılabilir. Tüplerin açık olması gereklidir.

Yumurtalıklardaki folikül havuzunu yansıtan ve yumurtalık rezervinin değerlendirilmesinde kullanılan hormon.

Düşük AMH azalmış over rezervine, yüksek AMH ise PCOS gibi durumlara işaret edebilir. Stimülasyon protokolü AMH değeriyle uyarlanır.

Embriyonun kromozom sayısının (anöploidi) transfer öncesinde değerlendirildiği genetik test.

İleri anne yaşı, tekrarlayan IVF başarısızlığı ve tekrarlayan gebelik kaybında düşünülür. Trofoektoderm biyopsisi sonrası NGS analizi yapılır.

Rahim iç tabakasının embriyo implantasyonuna en uygun olduğu pencereyi belirleyen genetik test.

Tekrarlayan implantasyon başarısızlığında transfer zamanlamasını kişiselleştirmek için kullanılır.

Döllenmenin 5–6. gününde 100+ hücreye ulaşmış, transfer için tercih edilen ileri evre embriyo.

Blastokist transferi gün-3 transferine göre implantasyon oranını artırabilir; ancak tüm embriyolar blastokiste ulaşamaz.

Yumurta veya embriyonun ultra hızlı dondurulmasıyla buz kristali oluşumunu engelleyen kriyokoruma yöntemi.

Yavaş dondurmaya kıyasla canlılık oranı çok daha yüksektir; embriyo ve yumurta dondurmada güncel standarttır.

Sperm sayısı, hareketi, morfolojisi ve hacmini değerlendiren temel erkek fertilite testi.

DSÖ kriterlerine göre değerlendirilir; sonuçlar 2–7 gün cinsel perhiz sonrası alınmalıdır.

Sperm DNA'sındaki kırık oranını ölçen ve döllenme/embriyo gelişimi ile ilişkili gelişmiş erkek faktörü testi.

Yüksek fragmentasyon tekrarlayan IVF başarısızlığı ve düşük ile ilişkilendirilir; antioksidan tedavi ve yaşam tarzı değişiklikleri değerlendirilir.

Mesai saatleri dışında halka açık olan, ilçe eczacı odalarının nöbet planına göre belirlenen eczane.

Türkiye'de nöbet vardiyası genellikle 09:00–09:00 (24 saat) şeklindedir; il/ilçe bazında günlük olarak değişir.